Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոն

Ամբիոնի մասին

Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոն

Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնը համալսարանի կրթագիտական ստորաբաժանումներից է: Այն գործում է Բանասիրության և միջմշակութային հաղորդակցության ֆակուլտետի կազմում:
Ամբիոնը ձևավորվել է 1999 թ. որպես հայագիտության ամբիոն։ Հետագայում վերանվանվել է հայոց լեզվի և գրականության ամբիոն։ Տարբեր տարիների այն ղեկավարել են բ գթ, դոցենտներ Գ Մադոյանը, Ջ Բառնասյանը, բգդ, պրոֆեսոր Ա Եղիազարյանը, բգթ, դոցենտ Ա Փաշայանը։ 2024 թվականից ամբիոնի վարիչ է նշանակվել բգդ, պրոֆեսոր Գ. Գևորգյանը:
Կարևորելով հայագիտական առարկաների դերը ազգային ինքնության և արժեքների արմատավորման, միջմշակութային և մասնագիտական հաղորդակցման հմտությունների ձևավորման գործում՝ ամբիոնն առաջարկում է դասընթաց հայոց լեզվից և գրականությունից: Ամբիոնը նաև հայերենի՝ որպես օտար լեզվի դասընթաց է անցկացնում հայերենին չտիրապետող կամ մասամբ տիրապետող ուսանողների համար:
Ամբիոնի նպատակն է զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական հմտությունները, ամրապնդել նրանց՝ գրական հայերենի նորմին համապատասխան մասնագիտական խոսք կառուցելու, իրենց խոսքը վերահսկելու, բարբառային, ժարգոնային արտահայտություններից մաքրելու կարողությունները: Վերոնշյալի արդյունքում ուսանողները կունենան գեղեցիկ, տպավորիչ, տրամաբանված խոսք, որը կարևոր է ոչ միայն մասնագիտական միջավայրում դրսևորվելու, այլև գրագետ և բարեկիրթ հաղորդակցվելու համար:
Ամբիոնի գիտահետազոտական հիմնական ուղղություններն են հայագիտության տեսական և գործնական արդի հիմնախնդիրները, զուգադրական տիպաբանությունը, լեզվամշակութաբանությունը, հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդիկան:
Ամբիոնում կարևորվում  է հետազոտական գործունեության և ուսումնական գործընթացի փոխկապակցվածությունը. պարբերաբար կազմակերպվում են հայ լեզվաբանության արդի հիմնահարցերին, հայոց լեզվի դասավանդման հիմնախնդիրներին նվիրված գիտաժողովներ, ներամբիոնական և միջամբիոնական գիտամեթոդական սեմինարներ, կլոր սեղաններ և գիտական բանավեճեր։ 

Ամբիոնի առաքելությունը 
Հայերենի ուսուցմամբ և հայագիտության բնագավառում կատարված գիտական հետազոտություններով նպաստել արհեստավարժ, աշխատաշուկայում մրցունակ, տարբեր իրադրություններում խոսքային համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հմտությամբ օժտված մասնագետների պատրաստմանը` աջակցելով համալսարանի մրցունակության բարձրացմանը:

Ամբիոնի տեսլականը 
Դառնալ ազգային և միջազգային մակարդակներում հայագիտության ոլորտում ծառայություններ մատուցող մրցունակ կրթական-հետազոտական ստորաբաժանում:



 

Ծրագրեր

team

Գևորգյան Գայանե Գերասիմի

Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր

Տեղեկատվություն

Կրթություն
 Երևանի պետ. Համալսարան
ՀՀ ԳԱԱ լեզվի ինստիտուտի ասպիրանտուրա


Աշխատանքային փորձ
 ՀՀ ԳԱԱ լեզվի ինստիտուտ
 Վ.Բրյուսովի անվան պետական ​​համալսարան

Մասնագիտացում
 Հայոց լեզու և գրականություն

Դասավանդվող առարկաներ
 Հայոց լեզու և հայ գրականություն,
Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ
Մասնագիտական հայոց լեզու

Գիտական գործունեություն

Հեղինակ է 9 տասնյակ գիտական աշխատանքների, որոնցից 5-ը՝ մենագրություն, 6-ը՝ ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, 1-ը՝ բուհական դասագիրք՝ երաշխավորված ՀՀ գիտության և կրթության նախարարության կողմից: Ինդեքսավորված ամսագրերում ունի 5 հրապարակում:



 

Գիտական հետաքրքրություններ

  • Հին հայերեն
  • Արևելահայերեն
  • Արևմտահայերեն
  • Բարբառագիտություն
  • Հայերենը որպես օտար լեզու

Հրապարակումների ցուցակ

  • ● The Continuous Present in Armenian Dialects, Annual of Armenian Linguistics, Vol. 15, USA, Cleveland State University,1994, 43-63
  • ● A few idiosyncracies of the conjugation system in Armenian dialects, Հայերենագիտական միջազգային 7–րդ գիտաժողովի դրույթներ, Ան Արբոր, ԱՄՆ, 2003, 7.
  • ● Հայերենի բարբառների ձևաբանական դասակարգման շուրջ, SLOVO, Institute National des Iangues et Civilisations Orientales, Paris, France Vol. 26-27, pub. Langues, 2001, 122-130
  • ● Հայերենի բարբառագիտական ատլաս (կազմման սկզբունքները և առանձնահատկությունները), Հայկազյան հայագիտական հանդես, Բեյրութ, 2007, 467-475:
  • ● Բարբառային նյութի մշակման ու համակարգչայնացման սկզբունքներն ու առանձ-նահատկությունները, Армянский гуманитарный вестник, 2/3-//, Москва/Ереван-2009, 42-52:
  • ● О происхождение частицы ku в армянском языке, Армянский гуманитарный вестник, 4, Москва/Ереван-2012, 5-13:
  • ● Հայերենի բարբառների եղանակաժամանակային համակարգերի տարածագործառական բնութագիրը, մենագրություն, Երևան, «Լիմուշ» հրատ., 2013:
  • ● Նկատառումներ օտարախոսներին հայերենի ուսուցման հիմնախնդիրների վերաբերյալ, Արդի լեզվաքաղաքականության խնդիրներ, գիտաժողովի նյութեր, Երևան, «Էդիթ Պրինտ» հրատ., 2013:
  • ● Դիտարկումներ հայերենի բարբառների եղանակաժամանակային համակարգերի զուգադրական քննության շուրջ, Հայագիտական միջազգային երկրորդ համաժողովի զեկուցումների ժողովածու, Երևան, 2014, էջ 253-255:
  • ● Հաղորդակցական իրազեկությունների զարգացումը որպես հայերենի դասավանդման նպատակ, «Աշխարհի լեզվական պատկերը» խորագրով 6-րդ և 7-րդ միջազգային գիտաժողովների նյութեր, Երևան, Լինգվա, 2015, էջ 166-174:
  • ● Գևորգ Ջահուկյանի դիտարկումները հայերենի եղանակային ձևերի առաջացման վերաբերյալ, Բանբեր Երևանի համալսարանի, Բանասիրություն, 3 /18/, Երևան, ԵՊՀ-ի հրատ., 2015, 23-28:
  • ● Aрмянские диалекты, Языки мира, Москва, Academia, 2013, 320-333
  • ● Քերականական համանիշության դրսևորումները հայերենի անցյալ ժամանակաձևերում, Բանբեր ԵՊԼՀ-ի, Բանասիրություն, լեզվաբանություն /1//36/, Երևան, 2016, 154-159:
  • ● Նկատառումներ ոչ մասնագիտական ֆակուլտետներում հայոց լեզվի ուսուցման ծրագրային հիմնախնդիրների շուրջ, «Արդի հայերենի հիմնախնդիրներ» միջազգային գիտաժողովի նյութեր, «Գևորգ-Հրայր» հրատ., Երևան, 2016, 65-70:
  • ● Արևելահայերենի գործնական քերականություն, դասագիրք, Երևան, «Լուսաբաց» հրատ., 2016:
  • ● Հայերենի բարբառների եղանակաժամանակային կառուցատիպերի պատմական զարգացումը, Հանդէս ամսօրյա, Բեյրութ, 2017, 57-74:
  • ● Լեզվագործածության սխալներ գրական արևելահայերենում, տեսագործնական ձեռնարկ, Երևան, «Զանգակ» հրատ., 2019:
  • ● Հինհայերենյան ժամանակաձևերի կառուցատիպեր տարածքային տարբերակների եղանակաժամանակային համակարգերում, Բանբեր ԵՊԼՀ-ի, Բանասիրություն, լեզվաբանություն 1/50, Երևան, «Լինգվա» հրատ., 2019, Էջ 33-41:
  • ● Գործառական հայերեն, գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, «Էդիտ պրինտ» հրատ., 2019:
  • ● The Past Imperfect in the Western Group of Armenian Dialects, Armenian, Hittite, and Indo-European Studies, A Commemoration Volume for Jos J.S. Weitenberg, PEETERS LEUVEN – PARIS – BRISTOL, CT 2019, 135-143:
  • ● Հայերենագիտության զարգացման հեռանկարները Մոնղոլիայի Ժողովրդական Հանրապետությունում, «Հայագիտությունը Մոնղոլիայում» խորագրով գիտաժողովի նյութեր, Երևան, 2020, էջ 59-66:
  • ● Ներկա-ապառնի ժամանակային անցումը հայերենում, Հանդես ամսօրյա, Վիեննա, 2021, Մխիթարյան հրատ., 184-196:
  • ● Գործառական հայոց լեզու, տեսագործնական ձեռնարկ, Երևան, «Զանգակ» հրատ., 2021:
  • ● Անահիտ Տոնապետյան, Պատմաբանասիրական հանդես, 1, 2022, էջ 318-322:
  • ● Grammatical Polysemy in Armenian Dialects, Philological researches, 2022, 4, Gori, 82-88, international scientific indexing 0, 857.
  • ● Նկատառումներ ում-ով դերբայի ծագման և գործառության ժամանակաշրջանի շուրջ, Բանբեր ԲՊՀ-ի, Լեզվաբանություն և բանասիրություն 1/62/, Երևան, «Լինգվա» հրատ., 2022, 113-122:
  • ● Արևելահայերենի նորմեր և շեղումներ, տեսագործնական ձեռնարկ, Երևան, «Զանգակ» հրատ., 2022:
  • ● General characteristics of the language features of the city of Sebastia, Jahukyan readings, 2 {20}, Yerevan, 2023, DOI: 10.54412/2738277X-2023.2.20-26
  • ● Հայերենի եղանակային իմաստների դրսևորումները՝ ըստ արտահայտության և բովանդակության պլանների փոխհարաբերության, Հանդէս ամսօրեայ, թիվ 1-12, Վիեննա, 2023, Մխիթարյան հրատ., էջ 57-66:
  • ● Observations on Synchronous and Diachronic Manifestations օf Constructions of The Present Tense, Philological researches, 6, Gori, 2023, international scientific indexing 0, 857.
  • ● Armenian Dialects of Mixed Mode of Formation, Philological Researches, 8, Gori, 2024, international scientific indexing 0, 857.
  • ● The Historical Development of the Place Name in Armenian (Etymology of ‘Harzhis’ Sacred Area), Forum for Linguistic Studies, Vol. 6 , Iss. 6, December 2024, p. 43-53, Scopus
  • ● Indo-European Origins of Syunik-Artsakh Agricultural Terms, Forum for Linguistic Studies, Volume 07, Issue 05, May 2025, p. 535-548, Scopus

Ֆայլեր

team

Խաչատրյան Հասմիկ Ռաֆիկի

Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Իսկանդարյան Նաիրա Մանվելի

Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Ռոստոմյան Ժենյա Վարդանի

Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու, դոց
team

Առաքելյան Գոհար Վանիկի

բանասիրական գիտությունների թեկնածու
team

Եղիազարյան Ազատ Կոմունարի

Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր

Менеджеры